Informacje

Celem towarzystwa jest rozwój nauk kościelnych, zwłaszcza teologii i współpraca z innymi towarzystwami naukowymi oraz z uczelniami kościelnymi w Polsce. W ramach towarzystwa działa 16 sekcji specjalistycznych, 16 oddziałów terenowych oraz Wydawnictwo UNUM. W roku 2014 obchodzi 90-lecie swego istnienia.

Historia Polskiego Towarzystwa Teologicznego

Polskie Towarzystwo Teologiczne zostało założone 23 lutego 1924 roku przez profesorów Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie. Jego zadaniem było ożywienie obumarłego w czasie zaborów ruchu naukowo-teologicznego i zainteresowanie nim najszerszych kręgów duchowieństwa. Celowi temu służyła działalność odczytowa, wydawnictwa i biblioteka.

Wkrótce powstały oddziały towarzystwa w Poznaniu, Katowicach, Przemyślu, Tarnowie, Lublinie na Wydziale Teologii KUL (1924), Warszawie (1926), Wilnie (1927), Pelplinie, Płocku (1930), a następnie w Krakowie, Częstochowie, Kielcach, Łucku i Sandomierzu (do 1933).

W okresie międzywojennym PTT zorganizowało trzy zjazdy ogólne członków: w r. 1928 we Lwowie, w r. 1933 w Warszawie i w r. 1938 w Krakowie. W r. 1924 PTT rozpoczęło wydawanie kwartalnika "Przegląd Teologiczny" (od 1931 r. "Collectanea Theologica"; do r. 1939 r. ukazało się 20 tomów), a w l. 1930-1935 opublikowało 2 tomy z serii "Nasza Myśl Teologiczna". Współpracowało z Wydziałami Historycznym i Filologicznym PAU i Lwowskiego Towarzystwa Naukowego, z Polskim Towarzystwem Historycznym i Polskim Towarzystwem Filozoficznym poprzez wygłaszanie referatów przez członków Towarzystwa. Przedstawiciele PTT uczestniczyli w Międzynarodowym Kongresie Prawników w Rzymie (1934), przedstawiając tam własny referat.

Po przerwie wojennej, podczas ogólnopolskiego zjazdu towarzystwa, zorganizowanego w r. 1946 w Lublinie, dokonano połączenia PTT ze Związkiem Polskich Zakładów Teologicznych. Odtąd zjednoczone towarzystwo miało występować jako Towarzystwo Polskich Teologów im. św. Jana Kantego. Zjednoczenie towarzystw trwało krótko i w tym samym roku towarzystwo zostało zarejestrowane jako "Polskie Towarzystwo Teologiczne w Krakowie".

W ramach PTT działa 13 sekcji specjalistycznych (biblijna, filozoficzna, apologetyczno-religioznawcza, dogmatyczna, historyczna, teologii moralnej, homiletyczna, socjologiczno-pastoralna, liturgiczna, teologii życia wewnętrznego, misjologiczna, prawa kanonicznego, sztuki sakralnej), dwa studia (Studium Syndonologiczne, Zespół Heraldyki Kościelnej) i 7 oddziałów terenowych (w Częstochowie, Przemyślu, Katowicach, Kalwarii Zebrzydowskiej, Tuchowie, Tarnowie i Rzeszowie). PTT w Krakowie ma także własną Sekcję Wydawniczą, w ramach której działa Wydawnictwo UNUM.

Z ciekawszych sympozjum i sesji naukowych zorganizowanych w ostatnich latach należy wymienić: sesję naukową nt. Próba interpretacji teologiczno-moralnej dokumentu Międzynarodowej Komisji Teologicznej "Pamięć i pojednanie. Kościół i winy przeszłości"; sesję popularno-naukową Oczekiwania i niepokoje związane z przełomem tysiącleci; sympozjum Chrześcijanin wobec globalizacji; cykl tematyczny Świat po Harrym Potterze; sesję naukową nt. Islam i wojna oraz sympozjum List apostolski "Novo millennio ineunte" Jana Pawła II programem dla Kościoła.

Towarzystwo współpracuje z innymi zagranicznymi towarzystwami teologicznymi, ponadto z American Biographical Institute oraz Stowarzyszeniem Organizacji Pozarządowych Klon-Jawor. Medalami "Zasłużony dla Polskiego Towarzystwa Teologicznego" uhonorowani zostali w ostatnich latach m.in. ks. kard. Franciszek Macharski, bp Stefan Cichy, ks. Jerzy Chmiel, ks. Jan Kowalski, ks. Rudolf Brom, o. Augustyn Jankowski OSB.

PTT wydało szereg pozycji książkowych. Na szczególną uwagę zasługują następujące tytuły: Idee przewodnie soborowej konstytucji o Kościele, praca zbiorowa (Kraków 1971); K. Wojtyła, Osoba i czyn (Kraków 1969); K. Wojtyła, U podstaw odnowy. Studium o realizacji Vaticanum II (Kraków 1972); R. M. Zawadzki, Spuścizna pisarska Stanisława ze Skarbimierza. Studium źródłoznawcze (Kraków 1979); Księga Sapieżyńska, pod red. J. Wolnego, t. 1-2 (Kraków 1982-1986); A. Anzenbacher, Wprowadzenie do filozofii (Kraków 1987); Felix Saeculum Cracoviae. Krakowscy święci XV wieku (Kraków 1998); Książę niezłomny. Kardynał Adam Stefan Sapieha (Kraków 2001); Corpus Inscriptionum Poloniae. Katedra krakowska na Wawelu (Kraków 2002).

Czasopisma wydawane przez Polskie Towarzystwo Teologiczne

„Przegląd Teologiczny”, ukazuje się od 1920 R. 1; Lwów 1924 R. 5 – 1939 R. 20, Warszawa 1949/1950 R. 21 – 1974 R. 44, od 1931 R. 12 pod tytułem „Collectanea Theologica”; od 1975 R. 45 wydawane przez Akademię Teologii Katolickiej w Warszawie przekształconą w Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego

„Nasza Myśl Teologiczna”, Lwów 1930 T. 1 — 1935 T. 2

„Analecta Cracoviensia” — Kraków 1969 T. I - 1992 T. XXIV, od 1993 T. XXV wydawane przez Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie

„Ruch Biblijny i Liturgiczny”, Kraków 1948 R. 1-

Literatura o Polskim Towarzystwie Teologicznym w Krakowie

A. Klawek, Na dziesięciolecie „Przeglądu Teologicznego”, „Przegląd Teologiczny” 10 (1929), s. 383-388.

A. Klawek, O naszych towarzystwach teologicznych, „Nasza Myśl Teologiczna” 1 (1930), s. 260-262.

T. Mańkowski, Życie naukowe Lwowa, „Nauka Polska” 19 (1934), s. 153-154.

J. Kabata, Polskie Towarzystwo Teologiczne. 70 lat istnienia (1924-1994), „Analecta Cracoviensia” 26 (1994), s. 315-323.

J. Kabata, Dwa powojenne Statuty Polskiego Towarzystwa Teologicznego w Krakowie, „Nasza Przeszłość” 87 (1997), s. 407-415;

J. Kabata, Brylantowy jubileusz Polskiego Towarzystwa Teologicznego (1924-1999), [w:] Felix Saeculum Cracoviae. Krakowscy święci XV wieku, pod red. K. Panusia, K. R. Prokopa, Kraków 1998, s. 161-174.